Hong Kong yedi milyon nüfuslu bir şehir. En hareketli yıllarında yılda üç yüze varan film çekiyordu — Amerika'dan sonra dünyanın en çok film ihraç eden ikinci yeriydi.
Hong Kong is a city of seven million. In its busiest years it made up to three hundred films a year — after America, the world's second-largest exporter of cinema.
Hong Kong es una ciudad de siete millones. En sus años más activos hacía hasta trescientas películas al año: después de Estados Unidos, el segundo mayor exportador de cine del mundo.
Bunun bir sebebi vardı: burada sinema fabrika işiydi. Shaw Brothers'ın kendi stüdyo şehri, kendi oyuncu okulu, kendi dağıtım ağı vardı. Filmler haftalarda çekiliyordu.
There was a reason. Here cinema was factory work. Shaw Brothers had its own studio city, its own acting school, its own distribution network. Films were shot in weeks.
Había una razón. Aquí el cine era trabajo de fábrica. Shaw Brothers tenía su propia ciudad-estudio, su propia escuela de actores, su propia red de distribución. Las películas se rodaban en semanas.
Sonra 1984'te bir anlaşma imzalandı ve şehrin geleceği belirlendi: 1997'de Çin'e devredilecek.
Then in 1984 an agreement was signed and the city's future was set: it would return to China in 1997.
Después, en 1984, se firmó un acuerdo y quedó fijado el futuro de la ciudad: en 1997 volvería a China.
On üç yıl kaldı. O on üç yılda Hong Kong sineması en iyi işlerini yaptı.
Thirteen years left. In those thirteen years Hong Kong cinema did its finest work.
Quedaban trece años. En esos trece años el cine de Hong Kong hizo su mejor obra.
Wong Kar-wai'nin bütün büyük filmleri o aralıkta. Wong'un konusu hep aynıydı — bir şey bitmeden önceki an, geçmeyen bir aşk, sona eren bir kira sözleşmesi. 2046 bir oda numarası ama aynı zamanda bir söz: Çin, 1997'den sonra elli yıl boyunca bir şeyin değişmeyeceğine söz vermişti; Wong'un deyişiyle 2046 o sözün son yılı.
All of Wong Kar-wai's major films fall in that span. Wong's subject was always the same — the moment before something ends, a love that will not pass, a lease running out. 2046 is a room number, but also a promise: China had guaranteed that for fifty years after 1997 nothing would change; in Wong's words, 2046 is the last year of that promise.
Todas las grandes películas de Wong Kar-wai caen en ese tramo. El tema de Wong fue siempre el mismo: el momento antes de que algo termine, un amor que no pasa, un contrato de alquiler que se agota. 2046 es un número de habitación, pero también una promesa: China había garantizado que durante cincuenta años después de 1997 nada cambiaría; en palabras de Wong, 2046 es el último año de esa promesa.
1997 geldi ve beklenen olmadı. Şehir bir gecede değişmedi.
1997 came and what was expected did not happen. The city did not change overnight.
Llegó 1997 y lo que se esperaba no ocurrió. La ciudad no cambió de un día para otro.
Ama sinema değişti. Yapımcılar anakara pazarına baktı, sansür kuralları geldi, yıldızlar kuzeye gitti. Yılda üç yüz film çeken şehir yılda kırk film çeker oldu.
But the cinema did. Producers looked to the mainland market, censorship rules arrived, the stars went north. The city that made three hundred films a year came to make forty.
Pero el cine sí. Los productores miraron al mercado continental, llegaron las normas de censura, las estrellas se fueron al norte. La ciudad que hacía trescientas películas al año pasó a hacer cuarenta.
Bu odadaki elli filmin otuz altısı devir öncesinden.
Thirty-six of the fifty films in this room are from before the handover.
Treinta y seis de las cincuenta películas de esta sala son anteriores a la entrega.
Bu bir çöküş hikâyesi değil. Hong Kong sineması dünyaya iki şey öğretti: nasıl dövüş çekilir ve nasıl özlem çekilir.
This is not a story of collapse. Hong Kong cinema taught the world two things: how to film a fight and how to film longing.
No es una historia de derrumbe. El cine de Hong Kong le enseñó dos cosas al mundo: cómo se filma una pelea y cómo se filma la nostalgia.
İkisi de burada icat edilmedi ama ikisi de burada mükemmelleştirildi.
Neither was invented here, and both were perfected here.
Ninguna se inventó aquí, y las dos se perfeccionaron aquí.