Yirminci yüzyılın başında, bir devrimden hemen sonra, dünyanın hiçbir yerinde olmayan bir şey oldu: bir devlet sinemayı en önemli sanat ilan etti.
At the start of the twentieth century, just after a revolution, something happened that had happened nowhere else: a state declared cinema the most important art.
A comienzos del siglo XX, justo después de una revolución, ocurrió algo que no había ocurrido en ningún otro lugar: un Estado declaró el cine el arte más importante.
Para verdi, okullar kurdu, stüdyolar açtı. Genç yönetmenler yirmili yaşlarında kendi filmlerini çekiyordu. Eisenstein Potemkin'i yaptığında yirmi yedi yaşındaydı.
It paid, founded schools, opened studios. Young directors were making their own films in their twenties. Eisenstein was twenty-seven when he made Potemkin.
Puso dinero, fundó escuelas, abrió estudios. Directores jóvenes rodaban sus propias películas con veintipocos años. Eisenstein tenía veintisiete cuando hizo El acorazado Potemkin.
Aynı devlet sansürcüydü.
The same state was the censor.
El mismo Estado era el censor.
Bu iki cümle Rus sinemasının tamamını açıklar. Para vardı, imkân vardı, ekipman vardı — ve bittiğinde film bir odaya kaldırılabilirdi.
Those two sentences explain the whole of Russian cinema. There was money, there was opportunity, there was equipment — and when it was finished the film could be put in a room.
Esas dos frases explican todo el cine ruso. Había dinero, había medios, había equipo, y cuando la película estaba terminada podía guardarse en una habitación.
Askoldov Komiser'i 1967'de bitirdi. Film yirmi yıl rafta kaldı, yönetmen bir daha hiç çekmedi. German'ın Yol Kontrolü on beş yıl bekledi. Muratova'nın filmleri yasaklandı, kendisi kütüphaneci olarak çalıştı.
Askoldov finished The Commissar in 1967. It sat on the shelf for twenty years and he never made another. German's Trial on the Road waited fifteen. Muratova's films were banned and she worked as a librarian.
Askoldov terminó La comisaria en 1967. Estuvo veinte años en un estante y él no volvió a rodar. Comprobación en los caminos, de German, esperó quince años. Las películas de Muratova fueron prohibidas y ella trabajó de bibliotecaria.
Bu odada yüz on üç film var ve bir kısmının iki tarihi var: çekildiği yıl ve görülebildiği yıl. Aralarında bazen yirmi yıl duruyor.
There are a hundred and thirteen films in this room, and some of them have two dates: the year of the shoot and the year it could be seen. Sometimes twenty years lie between.
En esta sala hay ciento trece películas, y algunas tienen dos fechas: el año del rodaje y el año en que pudieron verse. A veces median veinte años.
O yirmi yıl bir kayıp değil bir olgu. Filmleri anlamak için ikisini birden bilmek gerekiyor.
Those twenty years are not a loss but a fact. To understand the films you have to know both.
Esos veinte años no son una pérdida sino un hecho. Para entender las películas hay que conocer ambas fechas.
1991'de devlet dağıldı ve sansür bitti. Para da bitti.
In 1991 the state dissolved and the censorship ended. So did the money.
En 1991 el Estado se disolvió y terminó la censura. También el dinero.
Doksanların Rus sineması neredeyse yok — stüdyolar kapandı, yönetmenler iş bulamadı. Sonra iki binlerde yeniden başladı ve bu kez para özel sektördendi.
Russian cinema of the nineties is almost absent — studios closed, directors could not find work. Then in the two thousands it began again, this time on private money.
El cine ruso de los noventa casi no existe: los estudios cerraron, los directores no encontraban trabajo. Después, en los dos mil, volvió a empezar, esta vez con dinero privado.
Bugün sansür geri geldi. Farklı bir biçimde ama geldi.
Today the censorship is back. In a different form, but back.
Hoy la censura ha vuelto. De otra forma, pero ha vuelto.