Ülke odası
İsrail
Herkes askerdi.
Bir ülkenin bütün yönetmenleri aynı üniformayı giydiyse sineması neye benzer?
İsrail'de askerlik zorunlu ve kadınlar da gidiyor.
Bu odadaki yönetmenlerin neredeyse hepsi cephede bulundu.
2008'de bir yönetmen kendi hatırlamadığı bir geceyi çekti.
Ari Folman 1982'de Lübnan'daydı ve on dokuz yaşındaydı. Yirmi yıl sonra o gecenin hiçbir şeyini hatırlamadığını fark etti. Waltz with Bashir eski arkadaşlarını bulup sorması ve anlattıklarını çizmesinden ibaret.
Bir yıl sonra Samuel Maoz aynı savaşı çekti ama başka türlü: film bir tankın içinde geçiyor ve dışarısı yalnız nişangâhtan görünüyor.
Maoz o tankın nişancısıydı.
Bu odanın çıkış noktası bu. İsrail sinemasının konusu genellikle yönetmenin kendi hayatı ve o hayatın içinde bir üniforma var.
Devamını oku
Askerlik zorunlu — erkekler için üç yıla yakın — ve kadınlar da gidiyor. Yani bu ülkede film çeken herkes önce asker oldu.
Ama üniforma tek konu değil.
İkinci damar din: hangi kurallara göre yaşanacağı, kimin evlenip kimin boşanabileceği. Gett'te bir kadın beş yıl boyunca bir mahkemeden boşanma izni almaya çalışıyor ve alamıyor.
Üçüncüsü kökenler. Bu ülkeye herkes başka bir yerden geldi — Fas'tan, Polonya'dan, Rusya'dan, Etiyopya'dan. Kimin daha eskiden burada olduğu hâlâ bir mesele.
Filmler küçük. Bir tank, bir daire, bir mahkeme salonu, bir otel lobisi.
Bütçe küçük olduğu için değil. Anlatılan şey zaten o boyutta.
Zincir

Sallah Shabati
Fas'tan gelen bir aile geçici bir kampa yerleştiriliyor ve orada kalıyor. Kishon Macaristan'dan gelmişti ve bu ülkeye yeni gelenlerin nasıl karşılandığını komediyle anlattı. İsrail'in Oscar'a aday olan ilk filmi.

Peeping Toms
Tel Aviv sahilinde iki adam gün boyunca kadın seyrediyor ve başka hiçbir şey yapmıyor. Zohar sonra filmi bıraktı, dinî hayata döndü ve bir daha kamera arkasına geçmedi.

Big Eyes
Bir basketbol antrenörü karısını, sevgilisini ve işini aynı anda kaybediyor. Zohar kendi oynadı ve bu son filmlerinden biri oldu.

Beyond the Walls
Bir hapishanede Yahudi ve Arap mahkûmlar aynı koğuşta. Barbash ikisini de gösteriyor ve hiçbirini haklı çıkarmıyor. Oscar'a aday oldu.

Kadosh
Kudüs'te ultra-Ortodoks bir mahallede iki kız kardeş. Biri çocuğu olmadığı için boşanmak zorunda, öteki istemediği biriyle evlendiriliyor.

Kippur
1973 savaşında bir kurtarma helikopteri ekibi. Gitai o savaşta gerçekten oradaydı ve helikopteri vuruldu. Filmde kahramanlık yok, yalnız çamurdan yaralı taşımak var.

Yossi & Jagger
Lübnan sınırında bir karakolda iki subay ve aralarındaki ilişki. Film altmış yedi dakika, kışın ve karda, sınırdaki bir üste çekildi.

Walk on Water
Bir Mossad ajanı Alman bir aileyi izliyor ve giderek onlardan biri gibi oluyor. Fox konuyu casusluktan çıkarıp kuşaklar arası bir hesaba çeviriyor.

The Band's Visit
Mısırlı bir polis orkestrası yanlış otobüse binip çölde bir kasabaya varıyor. Bir gece kalıyorlar ve kimse siyasetten bahsetmiyor.

Beaufort
2000'de Lübnan'dan çekilme emri gelmiş ve bir müfreze kaleyi boşaltmayı bekliyor. Kimse düşman görmüyor, yalnız füzeler geliyor. Berlin'de en iyi yönetmen ödülü aldı.

Waltz with Bashir
Folman kendi hatırlamadığı bir geceyi arkadaşlarına sordu ve anlattıklarını canlandırdı. Film animasyon ama son dakikada gerçek görüntüye kesiyor.

Lebanon
Bütün film bir tankın içinde geçiyor ve dışarısı yalnız nişangâhtan görünüyor. Maoz o tankın nişancısıydı ve filmi yirmi yedi yıl sonra çekti. Venedik'te Altın Aslan aldı.

Footnote
Baba ve oğul aynı üniversitede Talmud çalışıyor ve bir ödül yanlış kişiye veriliyor. Cedar akademiyi bir savaş alanı gibi çekiyor.

Gett: The Trial of Viviane Amsalem
Bir kadın boşanmak istiyor ve dinî mahkeme kocasının onayını şart koşuyor. Film beş yıl sürüyor ve tek bir odada geçiyor. Ronit Elkabetz hem yazdı hem yönetti hem oynadı; iki yıl sonra öldü.

Foxtrot
Bir aileye oğullarının öldüğü haberi geliyor. Üç bölüm: ev, karakol, ev. Maoz'un ikinci filmi ve Venedik'te Gümüş Aslan aldı.

Synonyms
Bir İsrailli Paris'e gidiyor ve İbranice konuşmamaya yemin ediyor. Lapid kendi hikâyesini anlattı. Berlin'de Altın Ayı aldı.

