Batı, Japon sinemasını 1951'de keşfettiğini sandı.
The West thought it discovered Japanese cinema in 1951.
Occidente creyó descubrir el cine japonés en 1951.
Venedik'te bir ödül verildi.
A prize was handed out in Venice.
Se entregó un premio en Venecia.
Sonra aynı şaşkınlık: "Demek Japonya'da da böyle filmler yapılıyormuş."
Then the usual surprise: "So they make films like this in Japan too."
Y luego la sorpresa de siempre: "Así que en Japón también se hacen películas así".
Oysa Japonya'nın kimsenin keşfine ihtiyacı yoktu.
But Japan didn't need discovering.
Pero Japón no necesitaba que nadie lo descubriera.
Kendi stüdyoları vardı. Kendi yıldızları. Kendi seyircisi. Kendi sinema dili.
It had its own studios. Its own stars. Its own audience. Its own film language.
Tenía sus propios estudios. Sus propias estrellas. Su propio público. Su propio lenguaje.
Dünya sadece geç bakmıştı.
The world had simply looked late.
El mundo simplemente miró tarde.
Sessiz sinema yıllarında Japon salonlarında perdenin yanında bir kişi daha dururdu.
In the silent years there was one more person standing beside the screen in Japanese theaters.
En los años del cine mudo, en las salas japonesas había alguien más junto a la pantalla.
Benshi.
The benshi.
El benshi.
Filmi anlatırdı. Karakterlerin sesini o verirdi.
He told the film. He gave the characters their voices.
Contaba la película. Ponía la voz de los personajes.
Bazen insanlar filmi değil, onu dinlemeye gelirdi.
Sometimes people came not for the film but to hear him.
A veces la gente no iba por la película, iba a escucharlo a él.
Belki de bu yüzden Japonya sesli sinemaya acele etmedi.
Maybe that's why Japan was in no hurry to move to sound.
Quizá por eso Japón no tuvo prisa por pasar al sonoro.
Ses zaten salondaydı.
The sound was already in the room.
El sonido ya estaba en la sala.
Sonra Ozu geldi.
Then came Ozu.
Después llegó Ozu.
Kamerasını yere koydu. Bir insanın değil, bir evin yüksekliğine.
He put his camera on the floor. At the height of a house, not a person.
Puso la cámara en el suelo. A la altura de una casa, no de una persona.
İnsanlar konuştu. Kalktı. Odadan çıktı.
People talked. They stood up. They left the room.
La gente hablaba. Se levantaba. Salía de la habitación.
Kamera çıkmadı.
The camera didn't.
La cámara no.
Koridor kaldı. Çaydanlık kaldı. Asılı çamaşırlar kaldı.
The corridor stayed. The kettle stayed. The laundry on the line stayed.
Quedaba el pasillo. Quedaba la tetera. Quedaba la ropa tendida.
Belki de duygu tam o anda görünmeye başladı.
Maybe that's exactly when the feeling began to show.
Quizá la emoción empezaba a verse justo ahí.
Çünkü bazı şeyler yaşanırken değil, geride kaldığında anlaşılır.
Because some things are understood not while they happen, but once they're over.
Porque hay cosas que no se entienden mientras pasan, sino cuando ya han pasado.
Mizoguchi başka bir yol seçti.
Mizoguchi chose another road.
Mizoguchi eligió otro camino.
En acı anlarda bile yaklaşmadı. Kamera uzakta kaldı.
Even at the most painful moments he didn't move closer. The camera stayed away.
Ni en los momentos más duros se acercaba. La cámara se quedaba lejos.
Acıya saygısızlık etmemek ister gibi.
As if not to be rude to the pain.
Como para no faltarle al respeto al dolor.
Mesafe burada soğukluk değildi. Bir tür nezaketti.
Distance here wasn't coldness. It was a kind of courtesy.
Aquí la distancia no era frialdad. Era una forma de cortesía.
Sonra Kurosawa geldi. Ve bütün bu sessizliği dağıttı.
Then came Kurosawa. And he scattered all that quiet.
Después llegó Kurosawa. Y deshizo todo ese silencio.
Yağmur yağdı. Atlar koştu. Kılıçlar çarpıştı. Çamur sıçradı.
Rain fell. Horses ran. Swords met. Mud flew.
Llovió. Corrieron los caballos. Chocaron las espadas. Saltó el barro.
Birkaç yıl sonra Oshima ile Imamura bu kez başka bir şeyi sorgulamaya başladı.
A few years later Oshima and Imamura began questioning something else.
Unos años más tarde, Oshima e Imamura empezaron a cuestionar otra cosa.
Belki de susmak da bir tercihti.
Maybe silence was a choice too.
Quizá callar también era una elección.
Belki bazı şeyleri göstermemek, onları korumak değil; görünmez kılmaktı.
Maybe not showing certain things doesn't protect them; it makes them invisible.
Quizá no mostrar ciertas cosas no las protege; las vuelve invisibles.
Japon sinemasını tek bir cümleyle anlatmaya çalışınca hep aynı hata yapılıyor.
Whenever someone tries to sum up Japanese cinema in a single word, the same mistake gets made.
Cada vez que se intenta resumir el cine japonés en una palabra se comete el mismo error.
"Sade." "Minimal." "Sessiz."
"Simple." "Minimal." "Quiet."
"Sobrio". "Minimalista". "Silencioso".
Oysa mesele bunların hiçbiri değil.
But that isn't the point at all.
Y no es nada de eso.
Asıl soru şu: Bir yönetmen kamerasını nereye çevirmemeye karar veriyor?
The real question is this: where does a director decide not to point the camera?
La pregunta de verdad es otra: ¿hacia dónde decide un director no girar la cámara?
Çünkü bazen filmin en önemli anı kadrajın dışında kalır.
Because sometimes the most important moment of a film stays outside the frame.
Porque a veces el momento más importante de una película queda fuera del encuadre.
Bazen en ağır cümle söylenmez. Bazen en büyük hareket yapılmaz.
Sometimes the heaviest line is never spoken. Sometimes the biggest gesture is never made.
A veces la frase más grave no se dice. A veces el gesto más grande no se hace.
Ve yine de seyirci tam olarak ne olduğunu hisseder.
And still the audience knows exactly what happened.
Y aun así el espectador sabe exactamente qué ha ocurrido.
Bugün Japon sinemasına baktığımızda hâlâ bunu görüyoruz.
Look at Japanese cinema today and it's still there.
Hoy sigue pasando.
Bir arabanın içinde iki kişi konuşuyor. Sessizlik cümlelerden daha uzun sürüyor.
Two people talking inside a car. The silence running longer than the sentences.
Dos personas hablando dentro de un coche. El silencio dura más que las frases.
Filmin ağırlığı ise onların arasında değil. Söylenmeyen yerde duruyor.
And the weight of the film isn't between them. It sits in what goes unsaid.
Y el peso de la película no está entre ellos. Está en lo que no se dice.
Bu odada filmleri izlerken yalnız merkeze bakmayın.
While you watch the films in this room, don't only look at the center.
Cuando veas las películas de esta sala, no mires solo al centro.
Kadrajın kenarına da bakın.
Look at the edge of the frame too.
Mira también al borde del encuadre.
Japon sineması çoğu zaman asıl hikâyeyi oraya bırakır.
Japanese cinema usually leaves the real story there.
El cine japonés suele dejar ahí la historia de verdad.