Tayvan'ın adı çoğu uluslararası kurumda geçmiyor. Olimpiyatlarda "Çin Taipei" diye yarışıyor. Birleşmiş Milletler'de sandalyesi yok. Pasaportu bazı ülkelerde tanınmıyor.
Taiwan's name does not appear in most international bodies. At the Olympics it competes as "Chinese Taipei". It has no seat at the United Nations. Its passport is not recognised in some countries.
El nombre de Taiwán no aparece en la mayoría de los organismos internacionales. En los Juegos Olímpicos compite como "Taipéi Chino". No tiene asiento en Naciones Unidas. Su pasaporte no se reconoce en algunos países.
Ama sineması var ve o sinema kırk yıldır dünyanın büyük festivallerinde.
But it has a cinema, and that cinema has been at the world's major festivals for forty years.
Pero tiene un cine, y ese cine lleva cuarenta años en los grandes festivales del mundo.
Bunun sebebi tuhaf bir şekilde politik. 1949'da Çin İç Savaşı bitti ve kaybeden taraf adaya geçti. Kırk yıl sıkıyönetim sürdü — dünyanın en uzunlarından. Konuşulamayan konular vardı: 1947'de kaç kişinin öldürüldüğü, kimin nereden geldiği, adanın kime ait olduğu.
The reason is oddly political. In 1949 the Chinese Civil War ended and the losing side crossed to the island. Forty years of martial law followed — among the longest anywhere. There were subjects that could not be spoken: how many were killed in 1947, who came from where, whom the island belonged to.
La razón es curiosamente política. En 1949 terminó la Guerra Civil china y el bando perdedor cruzó a la isla. Siguieron cuarenta años de ley marcial, de las más largas del mundo. Había asuntos de los que no se podía hablar: cuántos murieron en 1947, quién venía de dónde, a quién pertenecía la isla.
Sıkıyönetim 1987'de kalktı. İki yıl sonra Hou Hsiao-hsien 1947'yi anlatan bir film çekti ve Venedik'te Altın Aslan aldı.
Martial law was lifted in 1987. Two years later Hou Hsiao-hsien made a film about 1947 and took the Golden Lion at Venice.
La ley marcial se levantó en 1987. Dos años después Hou Hsiao-hsien hizo una película sobre 1947 y ganó el León de Oro en Venecia.
Buradaki yönetmenlerin ortak yanı bir üslup değil bir mesafe. Hou uzaktan çekiyor, kamera hiç yaklaşmıyor. Yang şehri bir plan içinde kuruyor, insanlar küçük kalıyor. Tsai neredeyse hiç konuşturmuyor — bir filminde toplam yüz kelime var.
What the directors here share is not a style but a distance. Hou films from far off and the camera never comes closer. Yang builds a city inside a single shot and the people stay small. Tsai barely lets anyone speak — one of his films has around a hundred words in it.
Lo que comparten los directores de aquí no es un estilo sino una distancia. Hou filma desde lejos y la cámara nunca se acerca. Yang construye una ciudad dentro de un solo plano y la gente queda pequeña. Tsai apenas deja hablar a nadie: una de sus películas tiene alrededor de cien palabras.
Üçü de bir şeyi paylaşıyor: aceleleri yok. Bir sahne başlıyor ve bitene kadar sürüyor. Bu, dünyanın geri kalanının hızlandığı yıllarda geliştirildi.
All three share one thing: they are not in a hurry. A scene begins and runs until it ends. This was developed in the years the rest of the world was speeding up.
Los tres comparten una cosa: no tienen prisa. Una escena empieza y dura hasta que termina. Esto se desarrolló en los años en que el resto del mundo se aceleraba.
Bu odada yirmi yedi film var ve çoğu Tayvan dışında pek görülmedi. Bir Yi Yi var — tanınan tek film o. Gerisi festival salonlarında kaldı.
There are twenty-seven films in this room and most were barely seen outside Taiwan. There is a Yi Yi — that is the one film people know. The rest stayed in festival halls.
En esta sala hay veintisiete películas y casi ninguna se vio fuera de Taiwán. Hay un Yi Yi: esa es la única que la gente conoce. El resto se quedó en las salas de los festivales.
Kaldıkları yer küçük ama derin.
Where they stayed is small but deep.
El sitio donde se quedaron es pequeño pero hondo.