Ülke odası
Çekya
Dört yıl süren bir dalga.
Bir sinema ne kadar kısa sürede kurulup ne kadar hızlı susturulabilir?
1963'te Prag'da bir şey başladı.
1968 Ağustos'unda tanklar geldi.
Çek Yeni Dalgası bir hareket değildi. Kimse manifesto yazmadı, kimse dergi çıkarmadı, birbirlerine benzemiyorlardı bile.
Ortak yanları bir okuldu. FAMU — Prag'daki film akademisi. Aynı koridorlarda okudular, aynı hocalardan ders aldılar, birbirlerinin filmlerinde çalıştılar. Sonra hepsi birden çekmeye başladı.
1963 ile 1968 arasında bu ülkeden çıkan film sayısı şaşırtıcı değil. Şaşırtıcı olan kaçının hâlâ ayakta olduğu.
Forman bir itfaiyeci balosunu çekti ve o balo bir devlet eleştirisi oldu. Chytilová iki kızın masa devirmesini çekti ve film yasaklandı. Menzel bir tren istasyonunda geçen bir ilk cinsel deneyim filmiyle Oscar aldı. Němec bir piknik çekti; piknikte kimse zorlanmıyor, kimse dövülmüyor, ama seyirci ne izlediğini biliyordu.
Devamını oku
Sonra Ağustos 1968. Sovyet tankları Prag'a girdi ve bu sinema durdu.
Bazıları gitti — Forman Amerika'ya, Passer onu izledi, Kadár de. Bazıları kaldı ve çekemedi: Chytilová yıllarca film yapamadı, Němec sürgüne zorlandı, Jireš yumuşadı. Yasaklanan filmler "sonsuza kadar rafa kaldırıldı" ibaresiyle depolara girdi ve 1989'a kadar orada kaldı.
Bu oda o dört yılın etrafında kuruluyor. Öncesi var — Çek animasyonu ve kukla geleneği dünyanın en eskilerinden. Sonrası da var — 1989'dan sonra yeniden başlayan bir sinema.
Ama merkezde o dört yıl duruyor. Bu kadar kısa sürede bu kadar iz bırakan başka dalga az.
Zincir

Ecstasy
Hedy Lamarr ormanda çıplak koşuyor ve film dünyanın çoğunda yasaklandı. Papa kınadı. Lamarr bunun peşini bir daha bırakamadı.

The Emperor's Nightingale
Kukla animasyonu. Trnka bunları elle yaptı, teker teker oynattı, sabırla çekti. Çek animasyonu Avrupa'nın en eskilerinden ve buradan geliyor.

Something Different
İki kadın: biri jimnastikçi, biri ev kadını. Chytilová ikisini paralel kurgulayıp hiç karşılaştırmıyor. Chytilová'nın ilk uzun metrajı; Yeni Dalganın çıkış filmlerinden.

Diamonds of the Night
İki çocuk trenden atlıyor ve ormanda koşuyor. Altmış dört dakika, neredeyse hiç konuşma. Němec toplama kampını göstermeden anlatıyor.

The Shop on Main Street
Bir marangoz, Yahudi bir dükkân sahibinin "Ari vekili" yapılıyor. Kadın sağır ve ne olduğunu anlamıyor. Çekoslovakya'nın ilk Oscar'ı.

Loves of a Blonde
Bir fabrika kasabasında kız çok, erkek yok. Yönetim asker getirtiyor. Forman profesyonel olmayan oyuncularla çekti ve konuşmaların çoğunu doğaçlattı.

Daisies
İki kız her şeyi bozuyor. Renkler değişiyor, kolaj giriyor, anlatı yok. Film "yiyeceğin israfını gösterdiği için" yasaklandı ve Chytilová bunu bir daha unutmadı.

Closely Watched Trains
Bir tren istasyonu, bir çırak, bir savaş. Menzel otuz yaşındaydı ve Oscar aldı. Filmin komik olması onu daha da acı yapıyor.

A Report on the Party and the Guests
Bir grup insan pikniğe gidiyor. Yolda birileri onları durdurup bir oyun oynatıyor. Kimse zorlanmıyor, herkes uyuyor. Film "sonsuza kadar rafa kaldırıldı".

Intimate Lighting
İki eski müzisyen arkadaş hafta sonu buluşuyor. Yemek yiyorlar, biraz çalıyorlar, hiçbir şey olmuyor. Passer'in tek Çek filmi — sonra Amerika'ya gitti.

The Firemen's Ball
Bir kasaba balosu ve her şey ters gidiyor. Piyango ödülleri çalınıyor, güzellik yarışması dağılıyor, bir ev yanıyor. Parti bunu bir hakaret saydı ve haklıydı.

The Joke
Bir adam gençliğinde şaka olsun diye bir kartpostal yazıyor. Kartpostal yüzünden hayatı bitiyor. Kundera'nın romanından, Prag Baharı ezildikten hemen sonra.

Valerie and Her Week of Wonders
On üç yaşında bir kız, vampirler, misyonerler, rüyalar. Ne olduğu hiç açıklanmıyor ve film bunu bir kusur saymıyor.

Alice
Alice bir tavşan görüyor ve tavşan doldurulmuş. Švankmajer stop-motion'u güzel yapmaz — rahatsız edici yapar ve bunu bilerek yapar.

Divided We Fall
Bir çift evinde Yahudi bir adamı saklıyor ve komşuları bir Nazi işbirlikçisi. Hřebejk bunu komedi olarak çekti. Oscar'a aday oldu.

I, Olga Hepnarová
1973'te bir kadın kamyonu kalabalığa sürdü. Sekiz kişi öldü. Film onu ne açıklıyor ne savunuyor — yalnız bakıyor.
Bu odadaki yönetmenler


