Keşfet
Yönetmenler/Yılmaz Güney
Yılmaz Güney

Türkiye · 1937–1984

Yılmaz Güney

Filmlerinin bir kısmını hapishaneden, yazılı talimatlarla yönetti.

Güney önce bir yıldızdı. Yeşilçam'ın en çok iş yapan oyuncularından biriyken kendi filmlerini çekmeye başladı ve o filmler yıldızlığın taşıdığı her şeyi reddetti: kahraman yoktu, kurtuluş yoktu, kamera yüzü kollamıyordu.

Sinemasının merkezinde mülkiyet ve yoksunluk var. Toprak kimin, su kimin, borç kimde, kim kime mecbur. Bu sorular onda ahlaki değil maddi sorular; bir adam define arıyorsa emeğinin karşılığını hiç alamadığı içindir.

Yazdığı ama çekemediği filmler, çektiği kadar önemli. Hapishanede yazdığı senaryolar dışarıdaki yönetmenlere gönderildi ve filmler o talimatlarla kuruldu. Bu yöntem anlatıya da geçti: mesafeli, soğuk, kahramanı kayıran hiçbir açı içermeyen bir bakış.

Türkiye'de sinemanın siyasetle en sert karşılaştığı yer onun filmografisidir; yasaklar, hapis ve sürgün bu işin arka planı değil, doğrudan üretim koşuludur.


Yılmaz Güney DÜNYASI

Güney'in dünyası hapishane ile yol arasında kurulu. Karakterler ya kapalı bir yerdedir ya da bir yere varmaya çalışır; ikisi de aynı kısıtın iki hâli. Toprak, borç, namus ve devlet aynı anda üstlerine biner.

Kendisi hapisteyken senaryo yazdı ve filmleri dışarıda başkaları tarafından çekildi; bu çalışma biçimi filmlerin yapısına da geçti. Kalabalık kadroları, aynı anda yürüyen birden çok hikâyeyi ve mektupla taşınan talimatı birlikte düşünmek gerekiyor.


  • Kamera
    Geniş manzara ve kalabalık kadro; yüz yakın plana ancak zorunlu olduğunda giriyor.
  • İmza
    Karda yürüyen aile ve arkada kalan tren.

Filmografi

Duvar · 1983
Duvar
1983
Yol · 1982
Yol
1982
Arkadaş · 1974
Arkadaş
1974
Endişe · 1974
Endişe
1974
Baba · 1971
Baba
1971
Umut · 1970
Umut
1970
Bir Çirkin Adam · 1969
Bir Çirkin Adam
1969
Seyyit Han · 1968
Seyyit Han
1968

Ödüller