Etiketler
şehir

Çekim başlamadan önceki hazırlık, filmin kendisi kadar hiyerarşi barındırıyor. Yıldız kamerayı işin mutfağına çevirip kimin söz sahibi olduğunu sessizce ölçüyor.

İki kız kardeşin hayatı dışarıdan gelen bir darbeyle değil, mahallenin ve ailenin sürekli basıncıyla çatlıyor. Algün büyük olayların peşine düşmüyor; sır, söylenti ve bakış birikerek çalışıyor ve kardeşlerin birbirine tutunması da zamanla bir yük hâline geliyor.

Bir dansçının hareketi, yıkılmış mekânların yerine geçiyor. Pekün bedeni bir hafıza aracı gibi kullanıyor ve şehri anlatmak yerine üzerinde yürüyor; kişisel arşiv burada kanıt değil, ritim.

Savaştan kaçıp İstanbul'un kenarına yerleşmiş genç bir kadın için kimlik bir geçmiş değil, her karşılaşmada yeniden pazarlık edilen bir şey. Baydar mülteciliği durum tespiti olarak anlatmıyor; kızın kendi hayaliyle kendine biçilen yer arasındaki farkı gösteriyor.

Emekli bir mimar, yapılmayacak binaları bilgisayarda tek tek çiziyor; cami, tiyatro, tatil köyü. Akıncı bu uğraşı boş bir avunma gibi göstermiyor: yas ile üretim aynı masada duruyor ve çizim, kaybedilenin yerine konan tek somut şey hâline geliyor.

Bir kadının önündeki engeller ne dramatik ne de tek seferlik: imza, randevu, telefon, eski eşin tavrı. Reyhan bunları biriktirerek anlatıyor ve seyirciyi de aynı yorgunluğa ortak ediyor; kararın nerede verildiğini fark etmek zorlaşıyor.

Restoratörün işi eksik olanı tamamlamak; film de bu işi bir ruh hâline çeviriyor. Yoleri yas ile onarımı aynı masaya koyuyor ve tabloya bakmakla insana bakmayı birbirine karıştırıyor.

Masaya dizilen kartlar bir kehanet aracı değil, iki kadının birbirini tartma biçimi. Yıldırım fal seansını bir güç oyununa çeviriyor; kimin kimi okuduğu sürekli yer değiştiriyor.

Yeni bir ülkede kalabilmek bir imzaya bakıyor ve o imzayı atacak kimse çıkmıyor. Uğurlu göçü duygusal bir eşik olarak değil bir belge sorunu olarak çekiyor; arkadaşlık da orada sınanıyor.

Bir öneri, bir iğne ve aynanın önünde geçen birkaç gün. Bozcu güzellik baskısını söylemle değil yüzün kendisiyle anlatıyor; kamera yakın durdukça hangi ifadenin kime ait olduğu belirsizleşiyor.

Aile bir kaza sonrası hemen toplanıyor ve konuşulan şey yaralı değil, sorumluluğun kimde kalacağı. Nacar hukuku adalet aracı olarak değil yük dağıtma tekniği olarak gösteriyor; kamera bırakmadığı için seyirci de kararın hangi anda verildiğini kaçırıyor.

Kapalı kapılar ardında, telefonun öbür ucundaki sese inanan bir şehir. Erdem dolandırıcılığı bir suç meselesi gibi değil, insanların neye hemen inandığını ölçen bir deney gibi kullanıyor; kadraj daraldıkça sesler çoğalıyor.

Yirmi yedi kat boş ofis, tek bekçi ve çalışmayan asansörler kadar sessiz bir vardiya. Gelberi binayı bir dekor değil bir basınç olarak kullanıyor; boşluk büyüdükçe adamın kendine söyledikleri duyulur hâle geliyor.

Elektronik müzikle uğraşan bir adamın portresi, aynı evde yaşayan ikinci bir hayatla birlikte anlatılıyor. Kökçeoğlu arşiv malzemesini düz bir kronoloji gibi dizmiyor; ses, görüntü ve mektup üst üste biniyor ve portre bir biyografiden çok bir karışım hâline geliyor.

Gitmeye karar vermek kolay, gitmek değil. Matin her engeli bir öncekinden biraz daha saçma kurarak komediyi yavaşça bir sıkışma hâline çeviriyor.

Kamera bir hayatın içine girip orada kalıyor; anlatan kişi kendi şartlarını kendi diliyle koyuyor. Alkaya röportajla kurmacayı ayırmıyor ve bu bulanıklık filmi bir vaka incelemesi olmaktan çıkarıp bir tanıklığa dönüştürüyor.

Şehri önce sesle tarif eden bir film: sokak müziği, stüdyo, gazino ve rock kulübü aynı düzlemde duruyor. Akın yabancı bir müzisyenin kulağını rehber alıyor ve hiçbir türü ötekinin üstüne çıkarmıyor.

Bir çanta, içinde kimin olduğu bilinmeyen bir para ve dürüstlüğün piyasa değeri. Erdem tempoyu sürekli yükselterek ahlaki tereddüdü fiziksel bir kovalamacaya çeviriyor; adam kaçtıkça kendi ölçüsünü kaybediyor. Para her sahnede bir biçimde var, bu yüzden film bir suç hikâyesinden çok bir iştah çalışması.

Çarşı, orada kırk yıl yürümüş birinin adımlarıyla ölçülüyor. Arın mekânı yukarıdan tarif etmek yerine içeriden dolaştırıyor; esnaf, koridor ve tezgâh sırası bir harita gibi değil, bir güzergâh gibi çıkıyor.

Wong Kar-wai'den, yan yana yaşayan iki yalnızın hiç dile gelmeyen aşkı. Her şey bakışlarda ve aralarındaki mesafede kalıyor.

