Ülke odası
Güney Kore
Kore sineması bir filmi tek bir şey olmaya zorlamaz.
Bir film aynı anda kaç tür olabilir?
Kore sinemasını dünyaya tanıtan şey bir tür değil, tür değiştirme becerisiydi. Bir film komedi olarak başlar, ortasında suç filmine döner, sonunda kimsenin beklemediği bir trajediye varır — ve bu bir tutarsızlık değil, bilinçli bir yöntemdir.
Bunun bir sebebi var ve sinemadan önce tarihte. Kore yirminci yüzyılda kırk yıl işgal altında kaldı, sonra ikiye bölündü, sonra savaştı, sonra otuz yıl askerî yönetimle yaşadı. Bir ülkenin bu kadar kısa sürede bu kadar çok hâl değiştirmesi anlatıya da geçti: burada hiçbir durum kalıcı değildir ve her sahne bir sonrakinde bozulabilir.
Kore sinemasının bugünkü hâli bir siyasi kararla mümkün oldu. 1966'da konan bir kural salonları yılın belli bir bölümünde yerli film göstermeye zorladı; seksenlerde bu süre yüz kırk altı güne çıktı. Kural olmasaydı Amerikan filmleri salonları tümüyle dolduracaktı. 2006'da süre yarıya indirildiğinde yönetmenler ve oyuncular sokağa çıktı; biri devletten aldığı madalyayı iade etti. Bugün Kore, kendi filmini kendi seyircisine izletebilen az sayıdaki ülkeden biri.
Devamını oku
Sansür de bu tarihin parçası. Askerî yönetim yıllarında senaryolar önceden okundu, filmler kesildi, bazı yönetmenler çalışamaz hâle geldi. 1988'den sonra denetim gevşedi ve kısa sürede bambaşka bir sinema çıktı — o yıllarda susmak zorunda kalanlar yerine, hiç susmamış bir kuşak geldi. Bugün Kore sinemasının en sert filmleri devlet parasıyla çekiliyor; kırk yıl önce aynı konular yasaktı.
Kore sinemasının konusu çoğu zaman sınıftır. Yukarısı ve aşağısı, bodrum ve çatı, hizmet eden ve hizmet alan. Bu filmlerde zenginler kötü adam değildir; kötü olan aradaki mesafedir ve o mesafe kapanmaz. Aynı ülke aynı yıllarda dünyanın en hızlı zenginleşen ekonomilerinden biriydi — sinema bu hızın kimin üzerinden geçtiğini kaydetti.
Ve şiddet. Kore filmlerinde şiddet bir aksiyon unsuru değil, bir sonuçtur: uzun sürer, çirkindir, kimseyi kahraman yapmaz. İntikam alan kişi genellikle kazanır ama kazandıktan sonra elinde bir şey kalmaz. Bu ton dünyada çok taklit edildi ve çoğu taklit yalnız şiddeti aldı, sonrasındaki boşluğu almadı.
Aşağıdaki odalarda bunların hepsiyle karşılaşacaksın: yasaklanmış bir yönetmenin kaçırılıp kuzeyde film çektirilmesiyle, seri katilin hiç bulunamadığı bir soruşturmayla, madalyasını iade eden bir oyuncuyla, ve dünyanın en büyük ödülünü alan bir bodrum katıyla.
Zincir
Yetmiş yıl, on altı film

The Housemaid
Zincirin başlangıcı. Eve giren hizmetçi orta sınıf bir ailenin bütün düzenini çözüyor; Kore sinemasının altmış yıldır konuştuğu sınıf meselesi burada kuruldu.

Woman of Fire
Yönetmen 1960'ta çektiği filmi burada ikinci kez, bu kez renkli ve daha karanlık çekti. Aynı hikâyeye üç kez dönmesi bir üslup değil bir takıntıydı.

The March of Fools
Askerî yönetim altında çekildi ve sansürden geçebilmek için komedi kılığına girdi. İki üniversiteli gencin gündelik hayatı; altında bir kuşağın çaresizliği var.

Chilsu and Mansu
Sansür gevşer gevşmez çekildi ve Kore siyasi sinemasını başlattı. İki afiş boyacısı binanın tepesinde çalışırken aşağıdakiler onları protestocu sanıyor.

Why Has Bodhi-Dharma Left for the East?
Yönetmen filmi yıllar boyunca tek başına çekti — kamerayı da kendisi kullandı, montajı da kendisi yaptı. Locarno'da en büyük ödülü aldı.

Sopyonje
Geleneksel bir şarkı biçimi üzerine kurulu bu film Kore'de beklenmedik bir seyirci sayısına ulaştı ve yerli sinemanın geri döndüğünü kanıtladı.

Green Fish
Romancı bir adamın ilk filmi. Askerden dönen genç, mahallesinin yıkılıp yerine kule dikildiğini görüyor — Kore'nin hızlı zenginleşmesi ilk kez bu kadar açık anlatıldı.

Shiri
Bu film Kore'de o güne dek hiçbir yapımın ulaşmadığı seyirciye ulaştı ve Titanic'i geçti. Büyük şirketler sinemanın kâr getirdiğini burada gördü.

Memories of Murder
Gerçek bir dosyaya dayanıyor ve film çekildiğinde katil hâlâ bulunmamıştı. Beceriksiz dedektiflerin komedisi, çözülemeyen bir trajediye dönüşüyor.

Oldboy
Cannes'daki büyük ödül Kore sinemasının dünyaya açılan kapısı oldu. On beş yıl bir odada tutulan adamın intikamı; kazanıyor ve elinde hiçbir şey kalmıyor.

The Host
Nehirden bir yaratık çıkıyor ve peşine dağınık bir aile düşüyor. Canavar filmi burada aile komedisiyle ve siyasi hicivle iç içe geçti — ton kırılmasının en açık örneği.

The Handmaiden
Bir İngiliz romanı Japon işgali altındaki Kore'ye taşındı. Aynı olay üç kez, üç ayrı kişinin ağzından anlatılıyor ve her seferinde başka bir şey çıkıyor.

Burning
Sekiz yıl film çekmeyen yönetmen döndüğünde hiçbir şeyi açıklamayan bir film yaptı. Sonunda ne olduğunu kimse tam olarak bilmiyor ve mesele bu.

Parasite
Bodrum ile çatı arasındaki mesafe. Cannes'da en büyük ödülü, ertesi yıl Amerika'da en iyi film Oscar'ını aldı — İngilizce olmayan bir filmin ilk kez başardığı şey.

Decision to Leave
Yirmi yıl önce intikam ve şiddetle tanınan yönetmen, bu kez kimseye dokunmadan bir aşk filmi çekti. Zincirin en sessiz halkası.

Past Lives
Kore sineması artık Kore dışında da çekiliyor. Bu filmi bir Koreli-Kanadalı yazdı, Amerika'da yapıldı ve Kore'yi terk etmiş olmayı anlatıyor.


