Keşfet
Yönetmenler/Jean-Pierre Melville
Jean-Pierre Melville

Fransa · 1917–1973

Jean-Pierre Melville

Kendi stüdyosunu kurdu, kendi kurallarını yazdı; şapka ve palto ondan sonra bir tür oldu.

“Film yapmak için sinemaya delicesine âşık olmanız gerektiğine inanıyorum. Ayrıca çok büyük bir sinema birikimine ihtiyacınız var.”

Melville on Melville (Rui Nogueira, röportaj derlemesi, 1971)


Yalnız Adam

Jean-Pierre Melville kendi stüdyosunu kendi eliyle kurdu, filmlerini kendi parasıyla yaptı, kimseye hesap vermedi. Sonuçta ortaya çıkan şey — Le Samouraï, Le Cercle Rouge, L'Armée des ombres — modern suç sinemasının sessiz, soğuk, kaçınılmaz kökeniydi.

Gerçek adı Jean-Pierre Grumbach'tı. Herman Melville'i o kadar çok sevdi ki soyadını değiştirdi. Amerikan romancısına duyduğu bu hayranlık kısa sürede Amerikan noir sinemasına — Huston, Hawks, Ford — uzandı. Ama Melville bu filmleri Paris'te yeniden çekti; daha az kelimeyle, daha çok sessizlikle.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransız Direniş'inde yer aldı. Bu deneyim filmlerine doğrudan geçti — sadece L'Armée des ombres'a değil, tüm kariyerine. Bir kodu olan insanlar, ihanete hazır olmak, susmayı seçmek. Gangsteri bir tür Résistance savaşçısı gibi kurdu; ikisi de aynı dünyada yaşar, sadece farklı savaşlarda.

Paris'in 14. arrondissement'ında kendi stüdyosunu inşa etti. Her şeyi kendisi yaptı: dekor, ışık, kurgu. Nouvelle vague yönetmenleri ona hayrandı ama Melville hiçbir zaman onların parçası olmadı. O daha önce başlamıştı ve çok daha sessizdi.

Filmleri az konuşur. Alain Delon, Le Samouraï'de onlarca dakika neredeyse hiç konuşmaz. Bir el hareketi, bir kapı kapanışı, dolu bir bardak boş bırakılmak — bunlar Melville'de dramatik eylemlerdir. 1973'te, 55 yaşında, son filmini tamamlayamadan öldü.


Jean-Pierre Melville DÜNYASI

Melville'in çerçevesi sessizlik sever. İki adam bir odada oturur; biri konuşur, biri bakmaz. Bu sahne beş dakika sürebilir, ve gerilim müzikten gelmez — mekânın içinde biriken havadan gelir. Bir kaseyi açmak, bir silahı kontrol etmek, bir telefona cevap vermemek: bunlar Melville'de dramatik eylemlerdir. Fazlası gereksiz sayılır.

Amerikan noir'ından içerek büyüdü ama taklit etmedi. Howard Hawks'ın ekonomisini, John Huston'ın erkek kodlarını aldı, üzerine kendi Fransız soğukluğunu döktü. Résistance deneyimi ise her şeyin altındaydı: ihanete hazır olmak, kodu korumak, susmayı seçmek. Bu yüzden Le Samouraï ve L'Armée des ombres yüzey olarak birbirinden çok farklı görünse de içte aynı filmdir.


Filmografi

Le Cercle Rouge · 1970
Le Cercle Rouge
1970
Army of Shadows · 1969
Army of Shadows
1969
Le Samouraï · 1967
Le Samouraï
1967
Le Deuxième Souffle · 1966
Le Deuxième Souffle
1966
Le Doulos · 1962
Le Doulos
1962
Léon Morin, Priest · 1961
Léon Morin, Priest
1961
Bob le Flambeur · 1956
Bob le Flambeur
1956
The Strange Ones · 1950
The Strange Ones
1950
The Silence of the Sea · 1949
The Silence of the Sea
1949