Keşfet
Yönetmenler/Orson Welles
Orson Welles

Amerika Birleşik Devletleri · 1915–1985

Orson Welles

Sinemayı hiç öğrenmeden başladı, bu yüzden neyin yapılamayacağını bilmiyordu.

“Bir film ancak kamera bir şairin kafasındaki göz olduğunda gerçekten iyidir.”

Welles röportajı — sinema yazınında kayıtlı


Orson Welles DÜNYASI

Welles'in hikâyesi genellikle bir başlangıçla anlatılır: yirmili yaşlarında, bir stüdyonun ona her şeyi bıraktığı ilk filmle. Ama onun asıl hikâyesi sonrasıdır: elinden alınan filmler, yarıda kalan projeler, bir sahneyi çekmek için yıllarca para arayan bir adam. Yurttaş Kane bir kapıydı. Welles ömrünün geri kalanını o kapının ardında, kendi filmlerini bitirmeye çalışarak geçirdi.

Hollywood'a radyodan geldi. Dünyalar Savaşı yayını, Marslıların gerçekten geldiğini sanan dinleyicilerin hikâyesiyle ünlendi; Welles sesle bir dünyayı nasıl kuracağını biliyordu. Yurttaş Kane'de aynı şeyi görüntüyle yaptı. Görüntü yönetmeni Gregg Toland'la her planın önünü de arkasını da keskin tuttular; tavanlar göründü, odalar derinleşti, bir adamın hayatı bir gazetecinin sorduğu sorulara verilen birbirini tutmayan cevaplara dönüştü.

Sonraki filmi The Magnificent Ambersons, o yurt dışındayken stüdyo tarafından kısaltıldı, sonu değiştirildi, kesilen parçalar kayboldu. Welles'in kariyeri bundan sonra bir pazarlık gibi ilerledi. Bitmeyen Balayı'nın açılışında kamera bir sınır kasabasının üstünden kesintisiz kayar, bir bombanın tik tak sesini sayar. Avrupa'da kendi parasıyla, kendi oyuncularıyla Shakespeare çekti; Chimes at Midnight'ta Falstaff'ı oynadı ve bir dostluğun ihanetle bitişini sisli bir savaş alanında gösterdi.

F for Fake'te sahtekârlığın, sanatın ve kendi efsanesinin üstüne bir oyun kurdu ve seyirciye gülümseyerek yalan söyledi. Son büyük projesi The Other Side of the Wind ancak ölümünden yıllar sonra tamamlanabildi.

Welles'in sineması bitmemişliğin sinemasıdır. Ama yarım kalmış parçaları bile, pek çok tamamlanmış filmden daha cesurdur.


  • Kamera
    Alttan bakar; tavan kadraja girer.
  • Ses
    Üst üste binen sesler, radyo tekniği, yankı.
  • İmza
    Derin odak — aynı karede iki mesafe.

Filmografi

F for Fake · 1973
F for Fake
1973
The Immortal Story · 1968
The Immortal Story
1968
Chimes at Midnight · 1965
Chimes at Midnight
1965
The Trial · 1962
The Trial
1962
Touch of Evil · 1958
Touch of Evil
1958
Mr. Arkadin · 1955
Mr. Arkadin
1955
Othello · 1951
Othello
1951
The Lady from Shanghai · 1947
The Lady from Shanghai
1947
The Magnificent Ambersons · 1942
The Magnificent Ambersons
1942
Citizen Kane · 1941
Citizen Kane
1941

Ödüller

  • Writing (Original Screenplay)
    Academy Awards · 1947 · aday · Monsieur Verdoux
  • Academy Awards · 1941 · kazandı · Citizen Kane
  • Best Actor
    Academy Awards · 1941 · aday · Citizen Kane
  • Best Directing
    Academy Awards · 1941 · aday · Citizen Kane
  • Cannes Film Festivali · 1952 · kazandı · Othello