Ülke odası
Rusya
Devlet parayı verdi, sonra filmi sakladı.
Bir film çekildikten sonra yirmi yıl kimse görmezse o film ne zaman yapılmış sayılır?
Sovyetler Birliği sinemaya dünyanın en cömert bütçesini ayırdı.
Ve en sert sansürünü uyguladı.
Yirminci yüzyılın başında, bir devrimden hemen sonra, dünyanın hiçbir yerinde olmayan bir şey oldu: bir devlet sinemayı en önemli sanat ilan etti.
Para verdi, okullar kurdu, stüdyolar açtı. Genç yönetmenler yirmili yaşlarında kendi filmlerini çekiyordu. Eisenstein Potemkin'i yaptığında yirmi yedi yaşındaydı.
Aynı devlet sansürcüydü.
Bu iki cümle Rus sinemasının tamamını açıklar. Para vardı, imkân vardı, ekipman vardı — ve bittiğinde film bir odaya kaldırılabilirdi.
Askoldov Komiser'i 1967'de bitirdi. Film yirmi yıl rafta kaldı, yönetmen bir daha hiç çekmedi. German'ın Yol Kontrolü on beş yıl bekledi. Muratova'nın filmleri yasaklandı, kendisi kütüphaneci olarak çalıştı.
Devamını oku
Bu odada yüz on üç film var ve bir kısmının iki tarihi var: çekildiği yıl ve görülebildiği yıl. Aralarında bazen yirmi yıl duruyor.
O yirmi yıl bir kayıp değil bir olgu. Filmleri anlamak için ikisini birden bilmek gerekiyor.
1991'de devlet dağıldı ve sansür bitti. Para da bitti.
Doksanların Rus sineması neredeyse yok — stüdyolar kapandı, yönetmenler iş bulamadı. Sonra iki binlerde yeniden başladı ve bu kez para özel sektördendi.
Bugün sansür geri geldi. Farklı bir biçimde ama geldi.
Zincir

Battleship Potemkin
Odessa merdivenlerindeki sahne hiç yaşanmadı. Eisenstein onu uydurdu ve o sahne gerçek bir olay gibi anılmaya başlandı — sinemanın tarihi yeniden yazması burada başlıyor.

Man with a Movie Camera
Senaryo yok, oyuncu yok, ara yazı yok. Vertov filmin başında bunu ilan ediyor ve altmış sekiz dakika boyunca sözünü tutuyor.

Earth
Bir traktör geliyor ve köy değişiyor. Dovzhenko kolektifleştirmeyi övmek için çekti ama film ölümü, meyveyi ve toprağı o kadar uzun gösteriyor ki propaganda kaybolup şiir kalıyor.

The Cranes Are Flying
Stalin öldükten dört yıl sonra çekildi ve savaş kahramanlığından değil bir kadının yasından bahsediyor. Cannes'da Altın Palmiye aldı — Sovyet sinemasının tek Palme'si.

I Am Cuba
Kalatozov Küba'ya gidip devrim filmi çekti. Sovyetler beğenmedi, Küba beğenmedi, film otuz yıl kayboldu. Sonra Scorsese ve Coppola onu buldu ve yeniden gösterime soktu.

Shadows of Forgotten Ancestors
Karpat dağlarında bir Hutsul köyü, kendi dili, kendi giysisi, kendi töreni. Paradjanov Sovyet gerçekçiliğini bıraktı ve bir daha dönmedi — bedelini de ödedi.

Andrei Rublev
On beşinci yüzyılda bir ikon ressamı ve inancını kaybedişi. Film beş yıl gösterilmedi; kesilmiş bir sürümü Cannes'da gecenin bir vaktinde oynatıldı ve orada ödül aldı.

The Commissar
Bir Kızıl Ordu komiseri hamile kalıyor ve Yahudi bir ailenin yanında doğuruyor. Film yasaklandı, kopyaları yok edilmeye çalışıldı, Askoldov partiden atıldı ve bir daha film çekmedi. 1987'de bir kopya bulundu.

The Color of Pomegranates
On sekizinci yüzyıl ermeni ozanı Sayat-Nova'nın hayatı — ama anlatı yok, tablo var. Her kare durgun ve simetrik. Paradjanov filmden dört yıl sonra hapse girdi.

Mirror
Tarkovski kendi çocukluğunu, annesini ve rüyalarını çekti. Sıra yok, olay yok. Sovyet dağıtımcıları filme "üçüncü kategori" verdi — en az kopya, en az salon.

The Ascent
İki partizan karda yürüyor ve biri ihanet ediyor. Berlin'de Altın Ayı aldı. Şepitko iki yıl sonra bir trafik kazasında öldü, kırk bir yaşındaydı.

Stalker
Film iki kez çekildi. İlk çekimin bütün negatifi laboratuvarda bozuldu ve Tarkovski her şeye baştan başladı. Görüntü yönetmeni değişti, senaryo değişti, film başka bir film oldu.

Come and See
Bir çocuk partizanlara katılıyor ve iki saat boyunca yüzü değişiyor. Klimov senaryoyu 1977'de yazdı, sekiz yıl izin bekledi. Bu son filmi oldu — bir daha çekmedi.

Repentance
Bir kasaba belediye başkanı ölüyor ve cesedi her gece mezardan çıkarılıyor. Film 1984'te çekildi, üç yıl bekledi, glasnost gelince gösterildi ve Sovyetler Birliği'nde milyonlarca kişi izledi.

The Return
On iki yıl yokluktan sonra bir baba eve dönüyor ve iki oğlunu bir yolculuğa çıkarıyor. Venedik'te Altın Aslan aldı. Oğullardan birini oynayan çocuk film gösterime girmeden önce boğuldu.

Leviathan
Bir adamın evine belediye el koyuyor ve hukuk hiçbir işe yaramıyor. Film devlet parasıyla çekildi ve gösterime girdiğinde kültür bakanı onu eleştirdi.


