Ülke odası
İtalya
İtalya bakmayı bir ahlak meselesi yaptı.L'Italia ha fatto del guardare una questione morale.
Yoksulluğu çekmek, onu görmek midir?Filmare la povertà significa vederla?
Kamera sokağa mecburiyetten çıktı.La macchina da presa è uscita in strada per necessità.
Bir daha da tam olarak içeri girmedi.E non è più rientrata del tutto.
İtalya'da sinema hiçbir zaman yalnızca sinema değildi.In Italia il cinema non è mai stato soltanto cinema.
Savaş bittiğinde Cinecittà'da film çekilmiyordu. Stüdyolarda evini kaybetmiş insanlar yaşıyordu. Kamera sokağa çıktı. Çünkü gidecek başka bir yer yoktu. Manifesto daha sonra yazıldı.Alla fine della guerra a Cinecittà non si girava. Negli studi vivevano persone che avevano perso la casa. La macchina da presa è uscita in strada. Perché non c'era altro posto dove andare. Il manifesto è stato scritto dopo.
Rossellini, Roma'yı hâlâ yaraları kapanmamışken çekti. Şehir dekor değildi; filmin kendisiydi.Rossellini ha filmato Roma quando le ferite erano ancora aperte. La città non era una scenografia; era il film stesso.
Birkaç yıl sonra Cesare Zavattini daha da ileri gitti. Büyük hikâyeler aramaya gerek olmadığını söyledi. Bir insanı takip etmek yeterdi. Doksan dakika boyunca. Eğer gerçekten bakmayı biliyorsan, hayat zaten hikâyeyi yazıyordu.Qualche anno più tardi Cesare Zavattini è andato oltre. Ha detto che non serviva cercare grandi storie. Bastava seguire una persona. Per novanta minuti. Se sapevi davvero guardare, la vita stava già scrivendo la storia.
De Sica bunu denedi.De Sica ci ha provato.
Bisiklet Hırsızları'nda başrole profesyonel bir oyuncu değil, gerçekten bir fabrika işçisi çıktı.In Ladri di biciclette il protagonista non era un attore professionista, ma un vero operaio.
Mesele daha gerçek görünmek değildi.Non si trattava di sembrare più reali.
Devamını oku
Gerçek bir hayatın kameranın önüne çıkmasına izin vermekti.Si trattava di lasciare che una vita vera passasse davanti alla macchina da presa.
Ama burada küçük bir paradoks var.Ma qui c'è un piccolo paradosso.
İtalyan sinemasının "gerçekçi" dediğimiz filmlerinin büyük bölümü sesi sette kaydetmedi. Diyaloglar daha sonra stüdyoda yeniden konuşuldu.Gran parte dei film italiani che chiamiamo "realisti" non registrava il suono in presa diretta. I dialoghi venivano ridetti dopo, in studio.
Bir bakıma en gerçek görünen sinema, en yapay araçlardan birini kullanıyordu.In un certo senso, il cinema che sembrava più vero usava uno degli strumenti più artificiali che esistano.
Belki de gerçekçilik hiçbir zaman teknik bir mesele değildi.Forse il realismo non è mai stato una questione tecnica.
İtiraz da estetikten gelmedi.E nemmeno l'obiezione è venuta dall'estetica.
1952'de bir devlet bakanı, De Sica'nın Umberto D. filmi için öfkelendi.Nel 1952 un ministro si arrabbiò per Umberto D. di De Sica.
Ülkenin yoksulluğunu neden bütün dünyaya gösteriyordu?Perché mostrare al mondo intero la povertà del paese?
Tartışma filmin nasıl çekildiği değildi.La discussione non riguardava come il film fosse stato girato.
Kimin görünmeye hakkı olduğu üzerineydi.Riguardava chi ha il diritto di essere visto.
Yeni Gerçekçilik uzun sürmedi.Il neorealismo non è durato a lungo.
Ama aynı sokaklara bakan yönetmenler aynı filmleri çekmedi.Ma i registi che guardavano le stesse strade non hanno girato gli stessi film.
Fellini, Roma'yı giderek bir rüyaya dönüştürdü.Fellini ha trasformato Roma, poco a poco, in un sogno.
Antonioni ise insanların birbirini kaybettiği sessizliklerle ilgilenmeye başladı.Antonioni ha cominciato a interessarsi ai silenzi in cui le persone si perdono.
Aynı ülke. Aynı şehirler. Bambaşka bakışlar.Lo stesso paese. Le stesse città. Sguardi completamente diversi.
İtalya'nın etkisi de burada bitmedi.E l'influenza dell'Italia non si è fermata qui.
Kalküta'da genç bir grafik tasarımcı Bisiklet Hırsızları'nı izledi. Adı Satyajit Ray'di.A Calcutta un giovane grafico vide Ladri di biciclette. Si chiamava Satyajit Ray.
Ülkesine döndü ve kendi köyünü anlatmaya başladı.Tornò nel suo paese e cominciò a raccontare il proprio villaggio.
Benzer yolculuklar daha sonra Tahran'da, Havana'da, Dakar'da da yaşandı.Viaggi simili avvennero poi a Teheran, all'Avana, a Dakar.
İtalya dünyaya yoksulluğun nasıl çekileceğini öğretmedi.L'Italia non ha insegnato al mondo come si filma la povertà.
Daha zor bir soru bıraktı.Ha lasciato una domanda più difficile.
Bir kamerayı bir insana çevirmek gerçekten onu görmek midir?Puntare una macchina da presa su una persona significa davvero vederla?
ZincirLa catena
Bir film diğerini doğururUn film ne genera un altro

Ossessione
İtalyan sineması savaşın içinde başladı. Faşist sansür bu filmi yasakladı ve negatifini yok etti; Visconti bir kopyayı saklamıştı.Il cinema italiano è nato dentro la guerra. La censura fascista vietò il film e ne distrusse il negativo; Visconti ne aveva nascosta una copia.

Rome, Open City
Set yok, ışık yok, para yok. Şehrin kendisi dekor oldu, ve dünya buna bir isim taktı.Niente set, niente luci, niente soldi. La città stessa è diventata la scenografia, e il mondo le ha dato un nome.

Bicycle Thieves
Bir bisiklet, bir baba, bir oğul. Bu kadar az malzemeyle bu kadar çok şey anlatılabileceğini dünya buradan öğrendi.Una bicicletta, un padre, un figlio. È qui che il mondo ha imparato quanto si può dire con così poco.

La strada
Fellini neorealizmin içinden çıktı ve sokağı bırakmadan rüyaya döndü. Aynı kaldırım, başka bir ışık.Fellini è uscito dal neorealismo e si è voltato verso il sogno senza lasciare la strada. Lo stesso marciapiede, un'altra luce.

L'avventura
Cannes'da yuhalandı. Bir kadın kayboluyor, film onu aramayı bırakıyor ve seyirciyi o boşlukta bırakıyor.Fu fischiato a Cannes. Una donna scompare, il film smette di cercarla e lascia lo spettatore in quel vuoto.

Divorzio all'italiana
İtalya en ağır meselelerini gülerek tartışır. Cinayeti hafifleten bir yasa vardı; film onunla dalga geçti, yasa yıllar sonra kalktı.L'Italia discute le sue questioni più gravi ridendo. Una legge attenuava l'omicidio; il film la mise in ridicolo, e anni dopo la legge cadde.

Il posto
Kahkaha bitti, kamera ofise girdi. Olmi kazanılan işi bir zafer gibi değil, kapanan bir kapı gibi çekti.La risata finisce e la macchina da presa entra in ufficio. Olmi filma il posto ottenuto non come una vittoria, ma come una porta che si chiude.

Salvatore Giuliano
Rosi burada bir tür kurdu: cevabı olmayan soruşturma filmi. Suç ortada, fail belirsiz, film bunu gizlemiyor.Qui Rosi ha fondato un genere: il film d'inchiesta senza risposta. Il delitto è chiaro, il colpevole no, e il film non lo nasconde.

Il vangelo secondo Matteo
İncil'i çeken adam Marksistti ve film Katolik çevrelerin övgüsünü aldı. İtalya'da böyle şeyler olur.L'uomo che ha filmato il Vangelo era marxista, e gli ambienti cattolici ne lodarono il risultato. In Italia succedono queste cose.

The Good, the Bad and the Ugly
Aynı yıllarda İtalya, Amerika'nın efsanesini Amerika'dan iyi çekti. İspanya'da çekildi, sonradan seslendirildi, dünyaya western diye satıldı.In quegli stessi anni l'Italia ha filmato il mito americano meglio dell'America. Girato in Spagna, doppiato dopo, venduto al mondo come western.

The Battle of Algiers
Bu kez kamera İtalya'ya değil sömürgeye baktı. Film o kadar gerçek görünüyor ki, açılışına "belgesel görüntü kullanılmamıştır" uyarısı koymak zorunda kaldılar.Questa volta la macchina da presa non ha guardato l'Italia ma una colonia. Sembra così vero che dovettero aprirlo con un avviso: nessun materiale documentario è stato usato.

Il conformista
Bakmanın ahlakı meselesi biçimin kendisine geçti. Işık, gölge ve kadraj bir adamın teslimiyetini anlatıyor.La morale dello sguardo è passata nella forma stessa. Luce, ombra e inquadratura raccontano la resa di un uomo.

Suspiria
Ve İtalya bakışın tam tersini de yaptı. Renk, ses, dehşet; gerçekçilikten geriye hiçbir şey yok — ama gene de bir İtalyan filmi.E l'Italia ha fatto anche l'esatto contrario. Colore, suono, terrore; del realismo non resta nulla, eppure è ancora un film italiano.

Cinema Paradiso
Seksenlerde salonlar kapanmaya başladı. İtalya kendi sinemasına ağıt yaktı ve dünya o ağıta ağladı.Negli anni ottanta le sale hanno cominciato a chiudere. L'Italia ha cantato un lamento per il proprio cinema, e il mondo ci ha pianto.

Gomorrah
Sonra kamera yeniden sokağa çıktı. Aradan altmış yıl geçmişti ve soru hiç değişmemişti.Poi la macchina da presa è tornata in strada. Erano passati sessant'anni e la domanda non era cambiata.

Happy as Lazzaro
İtalya cevabı bulmadı. Ama kamerayı birine çevirmenin masum olmadığını bir kez daha hatırlattı — bu sefer bir masalla.L'Italia non ha trovato la risposta. Ma ha ricordato ancora una volta che puntare una macchina da presa su qualcuno non è innocente: stavolta con una favola.
DamarlarLe vene
Bir ülkenin sineması kimlerle, nasıl yön değiştirdi.Come il cinema di un paese ha cambiato rotta, e con chi.
Savaş biterken stüdyoda film çekilmiyordu; stüdyoda evini kaybedenler yaşıyordu.Alla fine della guerra nello studio non si girava nulla; ci vivevano persone che avevano perso la casa.
Sokak anlatıldıktan sonra kamera içeri döndü: biri rüyaya, öteki boşluğa.Raccontata la strada, la macchina da presa si volse all'interno: uno verso il sogno, l'altro verso il vuoto.
İtalyanlar en ağır meselelerini kahkahayla tartıştı; sonunda hep birinin canı yandı.Gli italiani discutevano le questioni più gravi ridendo; alla fine qualcuno restava sempre ferito.
Bu ülkeyi kim yönetiyor sorusuna cevap veremeyince, soruşturmanın kendisi film oldu.Non potendo rispondere a chi governi il paese, il cinema fece dell'indagine stessa il film.
Katolik bir ülkede yönetmenler kutsalı ne reddetti ne kabul etti; onunla tartıştılar.In un paese cattolico i registi non rifiutarono né accettarono il sacro; ci discussero.
Amerikan westerni İspanya'da çekildi, sonradan seslendirildi, dünyaya satıldı.Il western americano fu girato in Spagna, doppiato in seguito e venduto al mondo.
Dünyanın İtalya deyince aklına gelen filmler; bazıları İtalya'yı, bazıları istenen İtalya'yı anlatır.I film che il mondo associa all'Italia; alcuni raccontano l'Italia, altri l'Italia che si desiderava.
Bugünün İtalyan sineması geçmişiyle barışık değil, ve bu iyi bir şey.Il cinema italiano di oggi non è in pace con il suo passato, e questa è una buona cosa.
Bugün
Bunların hepsi son yıllarda çekildi. Buraya nasıl gelindiğini görmek için seksen yıl geriye gitmek gerekiyor.Tutto questo è stato girato negli ultimi anni. Per capire come ci siamo arrivati bisogna tornare indietro di ottant'anni.







