Keşfet
Ülkeler/İtalya

Ülke odası

İtalya

İtalya bakmayı bir ahlak meselesi yaptı.

Yoksulluğu çekmek, onu görmek midir?

Kamera sokağa mecburiyetten çıktı.

Bir daha da tam olarak içeri girmedi.


İtalya'da sinema hiçbir zaman yalnızca sinema değildi.

Savaş bittiğinde Cinecittà'da film çekilmiyordu. Stüdyolarda evini kaybetmiş insanlar yaşıyordu. Kamera sokağa çıktı. Çünkü gidecek başka bir yer yoktu. Manifesto daha sonra yazıldı.

Rossellini, Roma'yı hâlâ yaraları kapanmamışken çekti. Şehir dekor değildi; filmin kendisiydi.

Birkaç yıl sonra Cesare Zavattini daha da ileri gitti. Büyük hikâyeler aramaya gerek olmadığını söyledi. Bir insanı takip etmek yeterdi. Doksan dakika boyunca. Eğer gerçekten bakmayı biliyorsan, hayat zaten hikâyeyi yazıyordu.

De Sica bunu denedi.

Bisiklet Hırsızları'nda başrole profesyonel bir oyuncu değil, gerçekten bir fabrika işçisi çıktı.

Mesele daha gerçek görünmek değildi.

Devamını oku

Gerçek bir hayatın kameranın önüne çıkmasına izin vermekti.

Ama burada küçük bir paradoks var.

İtalyan sinemasının "gerçekçi" dediğimiz filmlerinin büyük bölümü sesi sette kaydetmedi. Diyaloglar daha sonra stüdyoda yeniden konuşuldu.

Bir bakıma en gerçek görünen sinema, en yapay araçlardan birini kullanıyordu.

Belki de gerçekçilik hiçbir zaman teknik bir mesele değildi.

İtiraz da estetikten gelmedi.

1952'de bir devlet bakanı, De Sica'nın Umberto D. filmi için öfkelendi.

Ülkenin yoksulluğunu neden bütün dünyaya gösteriyordu?

Tartışma filmin nasıl çekildiği değildi.

Kimin görünmeye hakkı olduğu üzerineydi.

Yeni Gerçekçilik uzun sürmedi.

Ama aynı sokaklara bakan yönetmenler aynı filmleri çekmedi.

Fellini, Roma'yı giderek bir rüyaya dönüştürdü.

Antonioni ise insanların birbirini kaybettiği sessizliklerle ilgilenmeye başladı.

Aynı ülke. Aynı şehirler. Bambaşka bakışlar.

İtalya'nın etkisi de burada bitmedi.

Kalküta'da genç bir grafik tasarımcı Bisiklet Hırsızları'nı izledi. Adı Satyajit Ray'di.

Ülkesine döndü ve kendi köyünü anlatmaya başladı.

Benzer yolculuklar daha sonra Tahran'da, Havana'da, Dakar'da da yaşandı.

İtalya dünyaya yoksulluğun nasıl çekileceğini öğretmedi.

Daha zor bir soru bıraktı.

Bir kamerayı bir insana çevirmek gerçekten onu görmek midir?


Zincir

Bir film diğerini doğurur

  1. Ossessione · 1943

    Ossessione

    İtalyan sineması savaşın içinde başladı. Faşist sansür bu filmi yasakladı ve negatifini yok etti; Visconti bir kopyayı saklamıştı.

  2. Rome, Open City · 1945

    Rome, Open City

    Set yok, ışık yok, para yok. Şehrin kendisi dekor oldu, ve dünya buna bir isim taktı.

  3. Bicycle Thieves · 1948

    Bicycle Thieves

    Bir bisiklet, bir baba, bir oğul. Bu kadar az malzemeyle bu kadar çok şey anlatılabileceğini dünya buradan öğrendi.

  4. La strada · 1954

    La strada

    Fellini neorealizmin içinden çıktı ve sokağı bırakmadan rüyaya döndü. Aynı kaldırım, başka bir ışık.

  5. L'avventura · 1960

    L'avventura

    Cannes'da yuhalandı. Bir kadın kayboluyor, film onu aramayı bırakıyor ve seyirciyi o boşlukta bırakıyor.

  6. Divorzio all'italiana · 1961

    Divorzio all'italiana

    İtalya en ağır meselelerini gülerek tartışır. Cinayeti hafifleten bir yasa vardı; film onunla dalga geçti, yasa yıllar sonra kalktı.

  7. Il posto · 1961

    Il posto

    Kahkaha bitti, kamera ofise girdi. Olmi kazanılan işi bir zafer gibi değil, kapanan bir kapı gibi çekti.

  8. Salvatore Giuliano · 1962

    Salvatore Giuliano

    Rosi burada bir tür kurdu: cevabı olmayan soruşturma filmi. Suç ortada, fail belirsiz, film bunu gizlemiyor.

  9. Il vangelo secondo Matteo · 1964

    Il vangelo secondo Matteo

    İncil'i çeken adam Marksistti ve film Katolik çevrelerin övgüsünü aldı. İtalya'da böyle şeyler olur.

  10. The Good, the Bad and the Ugly · 1966

    The Good, the Bad and the Ugly

    Aynı yıllarda İtalya, Amerika'nın efsanesini Amerika'dan iyi çekti. İspanya'da çekildi, sonradan seslendirildi, dünyaya western diye satıldı.

  11. The Battle of Algiers · 1966

    The Battle of Algiers

    Bu kez kamera İtalya'ya değil sömürgeye baktı. Film o kadar gerçek görünüyor ki, açılışına "belgesel görüntü kullanılmamıştır" uyarısı koymak zorunda kaldılar.

  12. Il conformista · 1970

    Il conformista

    Bakmanın ahlakı meselesi biçimin kendisine geçti. Işık, gölge ve kadraj bir adamın teslimiyetini anlatıyor.

  13. Suspiria · 1977

    Suspiria

    Ve İtalya bakışın tam tersini de yaptı. Renk, ses, dehşet; gerçekçilikten geriye hiçbir şey yok — ama gene de bir İtalyan filmi.

  14. Cinema Paradiso · 1988

    Cinema Paradiso

    Seksenlerde salonlar kapanmaya başladı. İtalya kendi sinemasına ağıt yaktı ve dünya o ağıta ağladı.

  15. Gomorrah · 2008

    Gomorrah

    Sonra kamera yeniden sokağa çıktı. Aradan altmış yıl geçmişti ve soru hiç değişmemişti.

  16. Happy as Lazzaro · 2018

    Happy as Lazzaro

    İtalya cevabı bulmadı. Ama kamerayı birine çevirmenin masum olmadığını bir kez daha hatırlattı — bu sefer bir masalla.

Damarlar

Bir ülkenin sineması kimlerle, nasıl yön değiştirdi.

Savaş biterken stüdyoda film çekilmiyordu; stüdyoda evini kaybedenler yaşıyordu.

Sokak anlatıldıktan sonra kamera içeri döndü: biri rüyaya, öteki boşluğa.

İtalyanlar en ağır meselelerini kahkahayla tartıştı; sonunda hep birinin canı yandı.

Bu ülkeyi kim yönetiyor sorusuna cevap veremeyince, soruşturmanın kendisi film oldu.

Katolik bir ülkede yönetmenler kutsalı ne reddetti ne kabul etti; onunla tartıştılar.

Amerikan westerni İspanya'da çekildi, sonradan seslendirildi, dünyaya satıldı.

Dünyanın İtalya deyince aklına gelen filmler; bazıları İtalya'yı, bazıları istenen İtalya'yı anlatır.

Bugünün İtalyan sineması geçmişiyle barışık değil, ve bu iyi bir şey.


Bugün

Bunların hepsi son yıllarda çekildi. Buraya nasıl gelindiğini görmek için seksen yıl geriye gitmek gerekiyor.